Chỉ thượng đàm binh — lý thuyết và thực tiễn bổ sung, kiểm chứng và cùng phát triển

Thời Chiến Quốc, nước Tần đánh Triệu. Lão tướng Liêm Pha biết địch mạnh nên chủ trương cố thủ chờ thời. Triệu vương cho là khiếp nhược, bèn thay bằng Triệu Quát – người thuộc làu binh thư, giỏi luận bàn chiến trận.

Vừa nắm binh quyền, Triệu Quát bỏ thế phòng thủ, đem quân xuất chiến, trúng kế Bạch Khởi, khiến quân Triệu đại bại.

Hậu thế gọi đó là “Chỉ thượng đàm binh” – Bàn binh trên giấy.

Nhưng phải chăng câu chuyện đề cao thực tiễn mà xem nhẹ lý thuyết?

Nếu vậy, chẳng lẽ những danh tướng như Liêm Pha, Bạch Khởi không cần học binh pháp?

Thực ra, Triệu Quát thất bại không phải vì học binh pháp, mà vì vận dụng máy móc, không biết tùy cơ ứng biến.

Hưng Đạo Đại Vương từng dạy:

“Xem xét quyền biến, như đánh cờ vậy, tùy thời tạo thế.”— Hưng Đạo Đại Vương

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng chỉ rõ:

“Lý luận cốt để áp dụng vào công việc thực tế. Lý luận mà không áp dụng vào thực tế là lý luận suông.”— Chủ tịch Hồ Chí Minh

Suy ngẫm đến công việc hôm nay, lý thuyết và thực tiễn không phải hai vế đối lập, mà là hai yếu tố bổ sung và cùng phát triển.

Lý thuyết vốn được đúc kết từ thực tiễn, từ cả thành công lẫn thất bại của những người đi trước. Nhờ đó, người đi sau tránh được những sai lầm đã có, không phải bắt đầu từ con số không và có thể tiến xa hơn.

Ngược lại, thực tiễn giúp kiểm chứng, bổ sung và hoàn thiện lý thuyết.

Ngay cả ISO cũng không chỉ đưa ra những yêu cầu quản lý, mà còn yêu cầu xem xét bối cảnh, nguồn lực và điều kiện thực tế của từng tổ chức để triển khai phù hợp.

Một hệ thống quản lý tốt không phải là hệ thống đẹp trên giấy, mà là hệ thống kết nối được tri thức với thực tiễn sản xuất.

Khi hai yếu tố ấy ăn khớp, công việc sẽ thuận lợi, hiệu quả và không ngừng cải tiến.

Học mà không hành dễ thành giáo điều. Hành mà không học dễ thành bảo thủ.

Lý thuyết là kết tinh của thực tiễn hôm qua, là nền tảng cho thực tiễn hôm nay; còn thực tiễn hôm nay góp phần hình thành lý thuyết của ngày mai.

AnLABstudio.org · Bài đăng trên LinkedIn